 Początek lat 90. ubiegłego wieku w naszym kraju to czas zachłyśnięcia się nowością, zachodnią normalnością. I to nie tylko, jeżeli chodziło o półki sklepowe - dotyczyło to wszystkich dziedzin życia. W tym budownictwa. Tutaj "karierę" zrobiła i - wedle znawców tematu - nadal robi kostka brukowa. - Zapoczątkowany w latach 90. systematyczny wzrost polskiego rynku kostki brukowej trwa nadal. Jesteśmy obecnie drugim co do wielkości rynkiem betonowych elementów brukarskich w Europie. Jego potencjał szacuję na około 56 mln mkw. kostki, a zdaniem wielu ekspertów będzie on rósł jeszcze przez kilka, a nawet kilkanaście lat. I to w tempie 5 do 10 proc. rocznie. Przemawia za tym nie tylko rosnąca popularność kostki brukowej, lecz także jej coraz bogatsza oferta oraz poprawa koniunktury w budownictwie. Nie bez znaczenia jest również zwiększający się udział budownictwa drogowego, związany z pozyskiwaniem środków unijnych przeznaczonych na inwestycje infrastrukturalne - przekonuje Robert Napierała, prezes zarządu Libet SA, jednego z polskich liderów w branży kostki brukowej, wchodzącego w skład brytyjskiego koncernu Tarmac.
Europejscy liderzy
Trudno się takim danym dziwić. Na przestrzeni ostatnich 20 lat w kraju nad Wisłą budownictwo ciągle rosło i chyba, mimo pewnych zawirowań, dalej rośnie w siłę. Gospodarka rynkowa pozwoliła (przynajmniej niektórym) żyć na odpowiednim, porównywalnym z zachodem Europy poziomie. Ich marzenia o opuszczeniu blokowiska mogły się wreszcie ziścić. Naturalną więc rzeczą był wzrost popytu na usługi budowlane i w zakresie architektury krajobrazu. Dostosowanie się do tego podaży jest najprostszą, idącą jak najbardziej w parze z logiką, konsekwencją rynku.
Dla nowych firm było też jasne, że nie tylko sam asortyment będzie świadczył o nich samych i wypełniał ową podaż, ale także, a może przede wszystkim, jego jakość. Dotyczy to również właśnie kostki brukowej. - Nie ma wątpliwości, że jakość kostki brukowej w Polsce jest bardzo dobra - mówi Adam Maroszek, dyrektor handlowy spółki Bruk z Czyżowic koło Wodzisławia Śląskiego. - Prawda jest bowiem taka, że nasze firmy mają bardzo zaawansowane linie technologiczne. Pojawiają się co roku nowe produkty, rynek jest po prostu dynamiczny. Mamy najszerszą paletę i największy asortyment w Europie.
Skąd to się bierze? Pewnie ze sporej popularności kostki brukowej. Jakie są jej źródła? - Kostka brukowa stała się alternatywą dla zwykłych płyt chodnikowych. Jej koszty są też o wiele niższe niż naturalnych kamieni. Do tego dochodzą produkcja masowa i mniej obciążające budżety układanie. W tym ostatnim aspekcie coraz częściej człowiek jest wypierany przez specjalistyczne maszyny - odpowiada dr Edmund Czopowski z wydziału budownictwa Politechniki Śląskiej.
Do wyboru, do koloru
Istotne jest, że nie trzeba być żadnym specjalistą, aby dostrzec owe argumenty. - Poczta pantoflowa robi swoje - twierdzi Urszula Gryko z działu marketingu białostockiego Superbruku. - Kolejni klienci zachwalają swoim znajomym przede wszystkim dwa aspekty: jakość i walory estetyczne. Trzeba bardzo mocno postarać się, żeby znaleźć jakieś negatywne komentarze na temat kostki brukowej. Z naszych obserwacji wynika, że właśnie kostka brukowa pozwala na puszczenie wodzy fantazji. Rozwój rynku pozwolił, a może nawet wymógł, coraz większe rozróżnienie asortymentu. Tak ze względu na jakość, jak i cenę.
- Teraz mamy trzy rodzaje kostki: podstawowy, standardowy oraz premium, charakteryzujący się dodatkową obróbką w produkcji - mówi Adam Maroszek. - Obecnie kostka brukowa jest zdecydowanie inna od tej sprzed 10-15 lat. Wygląda bardziej estetycznie - dodaje Anna Becker z krakowskiej firmy Katarzyna Mucha Architektura Krajobrazu.
Do głównych cech kostki brukowej należy jeszcze jedna: trwałość. - Mówiąc o samej trwałości, nie należy zapominać, w jakim klimacie żyjemy. Chyba nie ma fachowca, który nie zgodzi się z tezą, że kostka brukowa jest bardziej trwała niż na przykład kamień z południa Europy. Ten pęka po ostrych zimach, rozwarstwia się, co powoduje, że nie nadaje się chociażby do budowy parkingów - przekonuje Anna Becker.
- Beton jako plastyczny materiał budowlany i dekoracyjny przeżywa swój kolejny renesans. Wielu ekspertów uważa, że w ciągu najbliższych kilkudziesięciu lat nie będzie lepszego, tańszego, bardziej zróżnicowanego pod względem wzorniczym materiału do budowy nawierzchni niż kostka brukowa. Jednocześnie trzeba pamiętać o wysokiej jakości kruszyw używanych do produkcji, ale przede wszystkim o ogromnym postępie, jaki dokonał się w technologii produkcji i asortymencie betonowych elementów do aranżacji nawierzchni i kształtowania przestrzeni. Trwałość nawierzchni ze współczesnych kostek brukowych naszej firmy sięga około 50 lat nieprzerwanej eksploatacji - podaje kolejne argumenty Robert Napierała.
Wszystko zależy od pieniędzy
Trzeba jednak w tym miejscu przyznać, że znawcy tematu zaznaczają, iż nie ma większego sensu porównywać trwałości kostki brukowej betonowej na przykład do granitu. To kolejny efekt zróżnicowania rynku kostki brukowej. - Nie chodzi tutaj o samą trwałość koloru. Rzecz w najprostszych, codziennych sprawach, jak na przykład oplamienie nawierzchni kwasem cytrynowym, co zawsze będzie bardziej widoczne właśnie na kostce brukowej betonowej niż na granicie - mówi Dominika Śmigielska z firmy Ogrody Drama ze Zbrosławic. Tutaj zaś stajemy przed odwiecznym dylematem: jeżeli mamy mniej pieniędzy, wybieramy kostkę betonową. Jeżeli zaś koszty nie grają roli, a liczy się trwałość granicząca z nieśmiertelnością, nasze myśli krążą wokół kostki granitowej.
Właśnie możliwość skorzystania z różnego rodzaju asortymentu, de facto do tego samego typu nawierzchni, wpływa na to, że po kostkę brukową sięgają chętnie tak klienci indywidualni, jak i na przykład urzędy samorządowe. - Zainteresowanie klientów indywidualnych ciągle rośnie. Dbałość o wygląd i wyposażenie wnętrza domów przeniosła się również na ich otoczenie. Poziom wymagań wyznaczających standard takich realizacji rośnie razem ze świadomością możliwości, jakie oferuje rynek - uważa Robert Napierała. Daleko jednak ciągle klientom indywidualnym do zamówień o wiele większych, wśród których kostka brukowa także wiedzie prym. - Trzeba tutaj powiedzieć chociażby o inwestycjach drogowych, ale też tych stricte finansowanych przez poszczególne urzędy miasta, jak i przy okazji budów centrów handlowych - mówi Adam Maroszek, którego firma kładła kostkę brukową między innymi w otoczeniu skoczni narciarskiej w Wiśle-Malince.
Poradników bez liku
To w niczym nie przeszkadza, żeby rozrósł się swoisty rynek informacyjny dotyczący kostki brukowej, skierowany głównie do klientów indywidualnych. Powstał między innymi portal internetowy poświęcony temu tematowi. Z tych wszystkich publikacji można się dowiedzieć, na co zwracać uwagę przy zakupie kostki, jakich błędów unikać przy jej układaniu, jak konserwować itp. - Należy między innymi bacznie przyjrzeć się wykonaniu podbudowy. Na tym z pewnością nie należy oszczędzać. Klient musi wiedzieć, jaką charakterystykę ma grunt wokół jego domu. Jeżeli jest mokry i wilgotny - podbudowa powinna być grubsza. Niezależnie od tego kluczem do sukcesu jest dokładne wykonanie spoin i prawidłowe ubicie - zdradza kilka szczegółów technicznych Damian Krzysztowski z firmy Unibet, specjalizującej się właśnie w układaniu kostki brukowej.
I kolejna gradacja: kostka o bokach 5-centymetrowych wytrzymuje niewielki ruch i nacisk. Ta o grubości boków 10 cm wytrzyma obciążenie nawet samochodów ciężarowych. Do jeszcze większych obciążeń producenci zalecają kostkę bazaltową.
Nie mniej ważne przy samym zakupie jest określenie, w jaki sposób dana nawierzchnia będzie w przyszłości eksploatowana. Tutaj należy zwrócić uwagę na technologię produkcji. Kostka brukowa bowiem może być pojedyncza lub dwuwarstwowa. I ponownie to samo rozróżnienie. Pierwsza z nich jest tańsza, ale mniej trwała.
Jeszcze więcej porad można znaleźć (bez większego problemu nawet w Internecie) na temat samej estetyki. Rzecz jasna wyobraźnia danego klienta rządzi się własnymi prawami. Warto jednak przy okazji trzymać się pewnych zasad. Jedną z nich jest to, by zwrócić uwagę, czy kupuje się towar pochodzący z tej samej partii. Bowiem ta sama kostka brukowa, ale pochodząca z innej partii, może różnić się często odcieniem, co będzie widocznie szczególnie już po jej ułożeniu. Dlatego - jak podkreślają przynajmniej niektórzy znawcy tematu - warto stosować kostki na przemian z poszczególnych palet.
Same kompozycje to już prawdziwe pole do popisu. Tylko kostka granitowa to około 60 podstawowych kolorów. Najpopularniejsze wzory to rzecz jasna rozety i domino. W ostatnim czasie coraz większą popularność zdobywa kostka brukowa układana jako mozaika w formie obrazu.
Biorąc to wszystko pod uwagę, nie należy mieć cienia wątpliwości, że rynek kostki brukowej ma się w Polsce bardzo dobrze. Zadowoleni są producenci, ręce z radości zacierają firmy zajmujące się jej układaniem. Nie mogą także narzekać sami klienci - wybierać i przebierać wszak można do woli. Nie kusząc się zaś o rozmyślania z zakresu science fiction, trudno wyobrazić sobie, by na rynku nagle pojawiła się jakaś technologiczna innowacja, która strąciłaby kostkę brukową z podium. Z tego też należy się cieszyć. Dzięki temu estetyka naszego otoczenia z pewnością zyskuje. I oby tak dalej. |
