 Szacuje się, że najgorsza recesja od lat trzydziestych XX wieku wymiotła z amerykańskiego rynku 8,2 mln miejsc pracy. Zdaniem ekspertów, bezrobocie nie spadnie jednak radykalnie (czyli poniżej dziewięciu procent) w najbliższych miesiącach. Prezydent Barack Obama powiedział, że mimo poprawy sytuacji nie można bagatelizować trudności, którym jego kraj musi się przeciwstawić.
Słońce świeci na wschodzie
Dobre wieści napływają także z przeciwnego kierunku. Bank Światowy poinformował, że rozwijająca się gospodarczo Azja Wschodnia przyczynia się do ozdrowienia światowej gospodarki. Jednocześnie zwiększył swoje prognozy, dotyczące wzrostu produktu krajowego brutto tego regionu w 2010 roku. Powinien on wynieść 8,7 proc.
"Azja Wschodnia wyszła z globalnego kryzysu wzmocniona i możliwe jest, że szybki wzrost gospodarczy w tym regionie utrzyma się w najbliższych latach, nawet, jeśli światowa ekonomia będzie w słabej kondycji" - głosi raport Banku Światowego. Bank zaleca jednak krajom tego regionu energiczne wdrażanie reform strukturalnych. Kraje biedne, jak Kambodża i Laos, powinny zwiększyć produkcję przemysłową, by zredukować uzależnienie od sektora rolniczego i górniczego. Chinom radzi natomiast zwiększyć popyt wewnętrzny, rozwinąć sektor usług i zmniejszyć uzależnienie swej gospodarki od eksportu.
Powrót optymizmu
Jak wynika z badania firmy doradczej KPMG "Global Business Outlook Survey. Worldwide Manufacturing and Services", przeprowadzonego wśród 6200 przedsiębiorstw z Unii Europejskiej, Stanów Zjednoczonych, Japonii oraz Brazylii, Chin i Indii, nastroje w sektorze produkcyjnym i usługowym są na świecie coraz lepsze. W ciągu roku przedsiębiorstwa planują zwiększyć swoją aktywność gospodarczą i spodziewają się wzrostu przychodów oraz liczby zamówień.
Przedsiębiorstwa produkcyjne w Polsce są pod tym względem nieco ostrożniejsze, ale także nastawione optymistycznie. - Nasza gospodarka w dużym stopniu okazała się odporna na skutki kryzysu, więc obecne oznaki ożywienia nie budzą aż takich emocji jak w innych krajach - zauważa na portalu e-Gospodarka Leszek Wroński, szef Działu Doradztwa Gospodarczego na Europę Środkowo-Wschodnią KPMG.
Jak pokazują wyniki badania, w polskim sektorze produkcyjnym optymizm wzrasta z każdym miesiącem. Firmy oczekują zwiększenia przychodów i zysków, których wskaźniki wzrosły pomiędzy październikiem 2009 i lutym 2010 roku odpowiednio z +16,5 do +26,3 oraz z +12,7 do +19,7. Podobnie, jak pół roku temu, firmy spodziewają się zwiększyć wykorzystanie mocy produkcyjnych.
Leszek Wroński dodaje: - Do polskiego przemysłu powrócił optymizm, mocno zachwiany w ostatnich dwóch latach przez spowolnienie gospodarcze. Tak dobrych nastrojów, jakie panują obecnie wśród polskich firm produkcyjnych, nie notowaliśmy od stycznia 2008! Wyniki naszego badania znajdują potwierdzenie w danych makroekonomicznych. Choć produkcja sprzedana polskiego przemysłu w pierwszych miesiącach 2010 roku nie osiągnęła jeszcze poziomu sprzed kryzysu, to widać jednak wyraźne odbicie w stosunku do 2009 roku. Dane z badania pokazują, że dobre perspektywy wzrostu nie wpłynęły jednak na poziom inwestycji, planowanych przez polskich producentów Przedsiębiorstwa nie zamierzają także zwiększać zatrudnienia. Warto jednak odnotować duży wzrost planowanych nakładów na badania i rozwój.
"Inwestycje w prace badawczo-rozwojowe - uważa KPMG - mówią bardzo wiele o nastrojach, panujących wśród przedsiębiorstw produkcyjnych w Polsce. Z reguły firmy niechętnie przeznaczają wolne środki na inwestycje w innowacyjne rozwiązania, których efekty będą widoczne nierzadko za kilka lat, jeśli uważają, że czasy są niepewne."
Wskaźnik aktywności gospodarczej polskiego przemysłu PMI osiągnął w kwietniu 52,5 punktów. To najwyższa jego wartość od ponad dwóch lat. Jest on też zwany Wskaźnikiem Managerów Logistyki. Pilnie śledzą go ekonomiści i inwestorzy giełdowi, bowiem na jego podstawie można dość trafnie odczytać przyszłe tendencje. W lutym wskaźnik osiągnął poziom 52,4 punktu. Poprawa więc nie jest zbyt duża, ale postępuje systematycznie od kilku miesięcy. - Dowodzi też, że polska gospodarka nie tylko suchą nogą przeszła przez globalny kryzys, ale jako jedna z pierwszych wchodzi mocno w fazę ożywienia - ocenił Roman Przasnyski, główny analityk Gold Finance.
Płyną towary i pieniądze
Po zapaści w ubiegłym roku globalny handel ma już wyjść nad kreskę - poinformował portal tvn24. Światowa Organizacja Handlu szacuje, że wzrost obrotów wyniesie w ujęciu ilościowym 9,5 proc., po spadku o 12 proc. przed rokiem.
Rok 2009 przyniósł największą zapaść w handlu od ponad 70 lat. Choć sprzedaż towarów na świecie od roku 1965 spadała już trzy razy, nigdy nie było aż takiego pogorszenia sytuacji.
Poprawę odnotowuje także sektor finansowy - wynika z badań Związku Banków Polskich i Pentoru. Kryzys wydaje się odchodzić w niepamięć. - Wskaźnik koniunktury bankowej Pengab wzrósł w marcu 2010 roku w stosunku do ostatniego lutowego pomiaru o 3 pkt i wyniósł 32,1 pkt. - poinformowały ZBP. - Oznacza to, że sektor bankowy wszedł w okres dobrej koniunktury. Jeszcze rok temu wskaźnik ten wynosił 11,4 pkt. Pentor prognozuje, że banki będą intensywnie zabiegać o lokaty oraz rachunki klientów, zmniejszy się także liczba niespłacanych kredytów.
Ciągle jednak będą problemy z zatrudnieniem. Zawsze jest bowiem tak, że ożywienie gospodarcze uruchamia nowe miejsca pracy z opóźnieniem. Lepiej jednak później niż wcale.
Widziane z zewnątrz
- W tym roku produkt krajowy brutto Polski może wzrosnąć o 3 proc., a w przyszłym o 3,6 proc. - takie wstępne szacunki podał dyrektor departamentu ekonomicznego Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) Andrew Dean. Wraz z wicepremierem Waldemarem Pawlakiem przedstawili oni raport na temat stanu polskiej gospodarki - poinformował portal tvn24.
- Polska gospodarka okazała się mocniejsza, niż to oceniano pod koniec ubiegłego roku, więc wzrost gospodarczy może być wyższy o 0,5 pkt. proc. w tym i w przyszłym roku - powiedział Andrew Dean. Nową oficjalną prognozę OECD ma opublikować pod koniec maja.
OECD pozytywnie ocenia również przeprowadzoną w 2008 roku reformę emerytur pomostowych, bo pozwala ona utrzymać dłuższą aktywność zawodową i poprawić wskaźniki zatrudnienia osób starszych. Eksperci idą jednak dalej i zalecają w raporcie stopniowe zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Ponadto rekomendują polskiemu rządowi zaprzestanie podnoszenia płacy minimalnej oraz rozważenie zróżnicowania ze względu na region kraju i lokalne uwarunkowania rynku pracy. Zwracają też uwagę na potrzebę przyspieszenia prywatyzacji, dalsze ulepszanie przepisów prawnych, dotyczących zamówień publicznych i wydawania pozwoleń na budowę.
- Polska - zdaniem OECD - powinna też podnieść nakłady na badania i rozwój, m.in. poprzez wprowadzenie ulg podatkowych, a także stworzenie sieci powiązań między firmami, a uczelniami. Sugerują ponadto utworzenie agencji ds. promocji eksportu oraz usprawnienie mechanizmów wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Wicepremier, minister gospodarki Waldemar Pawlak podkreślił na wspólnej konferencji, że dobre wyniki polskiej gospodarki uzyskaliśmy m.in. przez płynny kurs złotego do euro i do dolara. - Dzięki temu konkurencyjność polskich producentów poprawiała się w ubiegłym roku i to zrekompensowało spadek inwestycji - zaznaczył. Wśród wyzwań wicepremier wymienił zachowanie równowagi finansowej. Większość ekspertów twierdzi, że jeżeli nie zreformujemy finansów publicznych, za kilka lat czekają nas kłopoty, z jakimi teraz borykają się Grecja czy Węgry. |
